Web sitesi yaptırmadan önce ajansa doğru soruları sormak, projenin başarısını doğrudan etkiler. Çünkü iyi bir web sitesi yalnızca güzel görünümden ibaret değildir. Kapsam, içerik, SEO, teknik altyapı, performans, güvenlik, bakım ve teslim sonrası destek birlikte planlanmalıdır. Bu başlıklar teklif aşamasında netleşmezse proje ilerledikçe ek maliyet, gecikme ve beklenti farkı oluşabilir.
Bu rehberde ajansa sorulması gereken 15 temel soruyu, her sorunun neden önemli olduğunu ve iyi cevap ile riskli cevap arasındaki farkı anlatacağız. Amaç ajansı zorlamak değil; projenin sınırlarını, teslimatları ve sorumlulukları baştan netleştirmektir.
Google’ın SEO başlangıç rehberi, SEO’nun arama motorlarının içeriği anlamasına ve kullanıcıların siteyi bulmasına yardımcı olan uygulamalar bütünü olduğunu açıklar Google SEO Starter Guide. Bu nedenle web sitesi yaptırmadan önce ajansa sorulacak sorular yalnızca tasarım değil, teknik ve içerik tarafını da kapsamalıdır.
Neden Ajansa Önceden Soru Sormalısınız?
Web sitesi projelerinde sorunların önemli kısmı iş başladıktan sonra değil, teklif aşamasında doğar. Kapsam net değilse müşteri daha fazla şey bekler, ajans ise teklif dışı taleplerle karşılaştığını düşünür. Bu durum iki taraf için de yorucudur. Doğru sorular, projenin kapsamını yazılı hale getirir.
Ajansa soru sormak aynı zamanda ajansın çalışma biçimini görmenizi sağlar. Net cevap veren, sınırları açık yazan, riskleri saklamayan ve örnek süreç paylaşan bir ajansla çalışmak daha öngörülebilirdir. Çok genel cevaplar ise projenin ilerleyen aşamalarında belirsizlik yaratabilir.
Pratik kural: Bir ajans sorularınıza sadece “hallederiz” diyorsa, hangi yöntemle, hangi kapsamda ve hangi teslimatla halledeceğini ayrıca yazılı istemelisiniz.
1. Proje Kapsamı Tam Olarak Neleri İçeriyor?
İlk soru kapsamla ilgilidir. Kaç sayfa tasarlanacak, kaç şablon geliştirilecek, yönetim paneli olacak mı, blog alanı dahil mi, formlar kurulacak mı? Bu sorular netleşmeden fiyat karşılaştırması yapmak doğru değildir.
İyi cevap örneği: Teklif; ana sayfa, hakkımızda, 5 hizmet sayfası, referanslar, blog liste, blog detay ve iletişim sayfasını kapsar. Ek hizmet sayfaları ayrıca fiyatlandırılır.
Riskli cevap örneği: Kurumsal web sitesi komple yapılır.
Bu soru özellikle kurumsal web tasarım ajansı seçerken temel eleme sorusudur. Kapsam yazılı değilse projenin gerçek maliyeti sonradan değişebilir.
2. Sayfa Planı ve Menü Yapısı Nasıl Belirlenecek?
Web sitesinin sayfa planı, kullanıcı deneyimini ve SEO yapısını etkiler. Ajansın sayfa planını yalnızca mevcut menüyü kopyalayarak mı hazırlayacağı, yoksa hizmet yapınıza ve kullanıcı yolculuğuna göre mi planlayacağı sorulmalıdır.
İyi bir cevap; hedef kitle, hizmet grupları, teklif alma yolları ve arama niyeti dikkate alınarak sayfa planı çıkarılacağını belirtir. Riskli cevap ise “mevcut sitenizdekileri taşırız” gibi analiz içermeyen bir yaklaşımdır.
3. Tasarım Süreci Nasıl İşleyecek?
Tasarım sürecinde hangi aşamaların olacağı açık olmalıdır. Wireframe hazırlanacak mı, önce ana sayfa mı tasarlanacak, mobil görünüm ayrıca sunulacak mı, kaç revizyon hakkı var, tasarım onayından sonra değişiklikler nasıl yönetilecek?
Bu sorunun cevabı hem süreyi hem maliyeti etkiler. Tasarım süreci net değilse proje sürekli revizyon döngüsüne girebilir.
| Soru Alanı | İyi Cevapta Ne Olmalı? | Riskli Cevap İşareti |
|---|---|---|
| Kapsam | Sayfa ve şablon sayısı yazılıdır. | “Hepsi dahil” denir ama detay yoktur. |
| Tasarım | Revizyon sayısı ve onay süreci bellidir. | Sınırsız revizyon vaadi verilir. |
| Yazılım | CMS, form ve entegrasyon kapsamı açıklanır. | Panel var denir ama hangi alanlar yönetilir belirsizdir. |
| SEO | Teknik kurulum ve içerik SEO ayrılır. | “SEO uyumlu” denir ama kalem yoktur. |
| Destek | Yayına alma sonrası süre ve kapsam yazılıdır. | Destek var denir ama sınır yoktur. |
4. Web Sitesi Hangi Altyapıyla Geliştirilecek?
Ajansa hangi altyapıyı kullanacağını sorun. WordPress, özel yazılım, headless CMS veya hazır site altyapısı farklı avantaj ve sınırlamalara sahiptir. Burada doğru cevap tek bir teknoloji değildir; projenin ihtiyacına uygun gerekçeli cevaptır.
Ajans “biz hep bunu kullanıyoruz” diyorsa, neden o altyapının sizin projeniz için uygun olduğunu açıklamalıdır. Yönetilebilirlik, performans, güvenlik, bakım ve ölçeklenebilirlik birlikte değerlendirilmelidir.
5. Yönetim Panelinde Hangi Alanları Güncelleyebileceğiz?
Yönetim paneli var demek tek başına yeterli değildir. Hangi alanların müşteri tarafından güncellenebileceği yazılmalıdır. Blog, hizmet sayfaları, ekip üyeleri, referanslar, SSS, görseller ve ana sayfa blokları aynı seviyede yönetilebilir olmayabilir.
İyi cevap örneği: Blog, hizmet sayfaları, referanslar ve SSS alanları panelden yönetilebilir. Ana sayfa özel tasarım bloklarının yapısal değişiklikleri ajans müdahalesi gerektirir.
Riskli cevap örneği: Panelden her şeyi değiştirirsiniz.
6. SEO Kapsamı Tam Olarak Neleri İçeriyor?
SEO en çok belirsiz kullanılan teklif kalemlerinden biridir. Ajansa “SEO uyumlu” ifadesinin ne anlama geldiğini sorun. URL yapısı, meta alanları, başlık hiyerarşisi, sitemap.xml, robots.txt, canonical, schema altyapısı, yönlendirme planı ve performans kontrolleri ayrı ayrı konuşulmalıdır.
Temel teknik SEO kurulumu ile aylık SEO danışmanlığı aynı hizmet değildir. Eğer detaylı SEO stratejisi, içerik planı veya teknik denetim istiyorsanız teknik SEO danışmanlığı kapsamı ayrıca değerlendirilmelidir.
7. İçerikleri Kim Hazırlayacak?
Web sitesi projelerinde en sık gecikme nedeni içeriktir. Ajans metin yazacak mı, mevcut metinleri düzenleyecek mi, müşteri mi sağlayacak, görseller kimden gelecek? Bu sorular net değilse tasarım tamamlanır ama site yayına alınamaz.
İyi cevap; hangi sayfalar için metin yazımı dahil, hangi içerikler müşteriden bekleniyor ve görsel üretimi kapsamda mı açıklar. Çok dilli içerik gerekiyorsa çeviri ayrıca konuşulmalıdır.
8. Mobil Uyumluluk Nasıl Test Edilecek?
Mobil uyumluluk artık opsiyonel değildir. Ajansa sitenin hangi cihaz ve ekranlarda test edileceğini sorun. Responsive tasarım yapılması ile gerçek cihazlarda veya farklı tarayıcılarda test yapılması aynı şey değildir.
Google, mobil uyumlu siteler için responsive web design yaklaşımını destekleyen dokümanlar sunar Google Mobile SEO. Kurumsal site teklifinde mobil kontrolün nasıl yapılacağı yer almalıdır.
9. Performans ve Hız İçin Ne Yapılacak?
Site hızı kullanıcı deneyimini ve dönüşüm oranını etkiler. Ajansa görsel optimizasyonu, cache, lazy loading, gereksiz script azaltımı, hosting önerisi ve Core Web Vitals kontrollerinin kapsamda olup olmadığını sorun.
Web.dev, Core Web Vitals metriklerinin kullanıcı deneyiminin önemli yönlerini ölçtüğünü açıklar Web.dev Core Web Vitals. Bu nedenle “hızlı olacak” ifadesi yerine hangi performans kontrollerinin yapılacağı yazılmalıdır.
10. Güvenlik ve Yedekleme Süreci Nasıl Olacak?
Güvenlik kalemi özellikle yönetim paneli olan sitelerde önemlidir. SSL kurulumu, admin güvenliği, form spam koruması, yedekleme sıklığı, güncelleme sorumluluğu ve erişim yetkileri teklif aşamasında sorulmalıdır.
Ajans güvenlik konusunda sınırları açık yazmalıdır. Web sitesi yazılım güvenliği, hosting güvenliği ve müşteri panel kullanıcılarının şifre güvenliği farklı sorumluluk alanlarıdır.
11. Formlar ve Dönüşüm Takibi Nasıl Kurulacak?
İletişim formu, teklif formu, WhatsApp butonu, telefon tıklaması ve e-posta bağlantısı dönüşüm akışının parçasıdır. Ajansa bu formların nereye düşeceğini, spam korumasının nasıl yapılacağını ve dönüşüm takibinin kurulup kurulmayacağını sorun.
Örneğin form sadece e-posta gönderebilir veya CRM’e kayıt açabilir. WhatsApp butonu yalnızca link olabilir veya reklam dönüşüm takibiyle birlikte yapılandırılabilir. Bu farklar teklif kapsamında net olmalıdır.
12. Referans ve Güven Bölümleri Nasıl Kurgulanacak?
Kurumsal web sitesinde referans, yorum, logo, vaka ve ekip bilgisi güven oluşturur. Ajansa bu bölümlerin nasıl kullanılacağını sorun. Sadece logo listesi mi olacak, yoksa problem ve çözüm odaklı referans alanları mı hazırlanacak?
Referanslar sayfası veya ana sayfadaki güven bölümleri, ziyaretçinin ajansı ya da firmayı değerlendirmesine yardımcı olmalıdır. Gizlilik nedeniyle müşteri adı kullanılamıyorsa sektör, problem ve yaklaşım bilgisi anonim şekilde verilebilir.
13. Erişilebilirlik Konusunda Ne Yapılacak?
Erişilebilirlik, kullanıcı deneyiminin önemli parçasıdır. Ajansa görsel alt metinleri, kontrast, form etiketleri, klavye kullanımı ve anlaşılır hata mesajları konusunda hangi kontrollerin yapılacağını sorun. Tam WCAG uyumluluğu isteniyorsa kapsam ayrıca belirtilmelidir.
W3C’nin WCAG kaynakları, web içeriklerinin daha erişilebilir hazırlanması için ayrıntılı kriterler sunar W3C WCAG Quick Reference. Temel erişilebilirlik kontrolü ile kapsamlı erişilebilirlik denetimi aynı iş değildir.
14. Yayına Alma ve Eğitim Nasıl Yapılacak?
Yayına alma süreci DNS, SSL, hosting, yedekleme, form testi, mobil test, yönlendirme kontrolü ve temel SEO kontrollerini içerebilir. Ajansa yayına alma gününde hangi kontrollerin yapılacağını sorun.
Ayrıca yönetim paneli eğitimi verilecek mi, eğitim canlı mı olacak, yazılı doküman sağlanacak mı? Bu sorular özellikle siteyi şirket içi ekibin yöneteceği projelerde önemlidir.
15. Yayın Sonrası Destek ve Bakım Kapsamı Nedir?
Son soru destekle ilgilidir. Yayından sonra kaç gün hata düzeltme desteği var, bakım hizmeti dahil mi, güvenlik güncellemeleri kimde, yeni sayfa ekleme nasıl ücretlendirilir? Bu cevaplar yazılı olmalıdır.
Yayın sonrası destek ihtiyacınız yüksekse web sitesi bakım hizmeti kapsamını ayrıca değerlendirmeniz gerekir. Teslim sonrası destek ile düzenli bakım birbirine karıştırılmamalıdır.
Ajansa Gönderilebilecek Örnek Soru Listesi
Aşağıdaki kısa listeyi teklif istemeden önce ajansa doğrudan gönderebilirsiniz. Bu liste, kapsamın baştan netleşmesine yardımcı olur.
- Teklif kaç sayfa ve kaç tasarım şablonunu kapsıyor?
- İçerikleri kim hazırlayacak, metin yazımı dahil mi?
- Yönetim panelinde hangi alanları biz güncelleyebileceğiz?
- SEO kurulumu hangi teknik kalemleri içeriyor?
- Mobil ve performans testleri nasıl yapılacak?
- Formlar nereye düşecek ve dönüşüm takibi kurulacak mı?
- Yayına alma sonrası destek süresi ve kapsamı nedir?
Sonuç: Doğru Soru, Doğru Ajansı Seçtirir
Web sitesi yaptırmadan önce ajansa sorulması gereken sorular, yalnızca bilgi almak için değildir. Bu sorular ajansın çalışma disiplinini, kapsam netliğini, teknik yaklaşımını ve destek anlayışını görmenizi sağlar. Cevaplar ne kadar açık ve yazılıysa proje o kadar öngörülebilir ilerler.
En iyi ajans, her soruya “evet” diyen ajans değildir. İyi ajans; neyi yapacağını, neyi yapmayacağını, hangi noktada ek kapsam oluşacağını ve hangi teslimatları sağlayacağını açık anlatan ajanstır. Bu netlik, web sitesi projesinin hem bütçe hem kalite hem de zaman açısından daha sağlıklı ilerlemesini sağlar.
Sıkça Sorulan Sorular
Web sitesi yaptırmadan önce ajansa ilk hangi soru sorulmalı?
İlk soru proje kapsamı olmalıdır. Teklifin kaç sayfa, kaç tasarım şablonu, hangi yazılım özellikleri, hangi SEO kalemleri ve hangi destek süresini kapsadığı netleşmelidir. Kapsam belirsizse fiyat karşılaştırması yapmak yanıltıcı olur.
Ajansın “SEO uyumlu web sitesi” demesi yeterli mi?
Hayır. SEO uyumlu ifadesinin hangi teknik işleri kapsadığı sorulmalıdır. URL yapısı, meta alanları, başlık hiyerarşisi, sitemap, robots.txt, canonical, schema ve yönlendirme planı gibi kalemler açık yazılmalıdır. Devam eden SEO hizmeti gerekiyorsa bu ayrı kapsamdır.
Web sitesi metinlerini ajans mı müşteri mi hazırlamalı?
Bu proje kapsamına göre değişir. Bazı ajanslar metin yazımını dahil eder, bazıları yalnızca müşteriden gelen metinleri yerleştirir. Teklifte hangi sayfalar için metin yazımı yapılacağı, mevcut metinlerin düzenlenip düzenlenmeyeceği ve görsel içeriklerin kimden geleceği yazılmalıdır.
Web tasarım teklifinde revizyon sayısı neden önemlidir?
Revizyon sayısı tasarım sürecinin kontrol altında kalmasını sağlar. Sınırsız revizyon gibi görünen vaatler pratikte belirsizlik yaratabilir. Kaç revizyon turu olduğu, revizyonların hangi aşamada yapılacağı ve kapsam dışı değişikliklerin nasıl yönetileceği baştan yazılmalıdır.
Yayına alma sonrası destek teklif içinde olmalı mı?
Evet, en azından hata düzeltme desteği ve süresi teklif içinde belirtilmelidir. Ancak düzenli bakım, güvenlik güncellemeleri, içerik değişiklikleri ve yeni özellik geliştirme ayrı bakım hizmeti olarak tanımlanabilir. Destek ve bakım kapsamı yazılı olmalıdır.
Ajans seçerken sadece portfolyoya bakmak yeterli mi?
Portfolyo önemlidir ancak tek başına yeterli değildir. Ajansın süreç yönetimi, teknik SEO bilgisi, içerik yaklaşımı, destek kapsamı, güvenlik anlayışı ve teklif netliği de değerlendirilmelidir. Güzel görünen işler, iyi proje yönetimi ve sürdürülebilir teknik yapı anlamına her zaman gelmez.
