Universal Links ve Android App Links, normal HTTPS bağlantılarını mobil uygulamayla doğrulanmış biçimde ilişkilendirir. Kullanıcı https://example.com/products/482 bağlantısına dokunduğunda uygulama kuruluysa doğrudan ürün ekranı açılabilir; uygulama kurulu değilse aynı adres web sayfasında çalışmaya devam eder. Böylece custom scheme bağlantılarındaki “uygulama yoksa link boşa düşer” problemi azaltılır.
Bu mekanizmaların temelinde iki yönlü güven ilişkisi vardır. Mobil uygulama hangi domain'leri desteklediğini bildirir; web sitesi de belirli uygulamanın o domain bağlantılarını açmaya yetkili olduğunu JSON dosyasıyla doğrular. iOS bu ilişkiyi apple-app-site-association dosyası ve Associated Domains entitlement üzerinden, Android ise assetlinks.json dosyası ve doğrulanabilir intent filter üzerinden kurar.
Universal Links ve App Links neden custom scheme'den farklıdır?
Custom scheme bağlantıları exampleapp://product/482 gibi uygulamaya özel URI kullanır. İşletim sistemi bu scheme'i açabilen uygulamayı arar; ancak scheme sahipliği bir domain gibi doğrulanmaz. Başka bir uygulama aynı scheme'i kaydedebilir ve uygulama kurulu değilse standart bir web sayfasına geçiş yapılamaz.
Universal Links ve App Links ise gerçek HTTPS URL'lerini kullanır. Domain sahibi web sunucusuna doğrulama dosyası koyduğu için işletim sistemi uygulama ile site arasında ilişki kurabilir. Android, Digital Asset Links dosyasıyla domain–uygulama eşleşmesini doğrular Android Developers – About App Links. Apple da Universal Links için uygulama ile web sitesi arasında iki yönlü association kurulmasını ister Apple – Supporting Universal Links.
| Özellik | Custom Scheme | Universal Links / App Links |
|---|---|---|
| URL biçimi | exampleapp://products/482 | https://example.com/products/482 |
| Domain doğrulaması | Yok | Web sunucusundaki association dosyasıyla var |
| Uygulama kurulu değilse | Bağlantı başarısız olabilir veya özel fallback gerekir. | Normal web sayfası açılabilir. |
| Paylaşılabilirlik | Web ve arama motorları için doğal değildir. | Standart HTTPS bağlantısıdır. |
| Başka uygulamanın linki yakalama riski | Aynı scheme kaydedilebilir. | Doğrulanmış domain ilişkisiyle azaltılır. |
| En uygun kullanım | Kapalı uygulamalar arası entegrasyon veya callback | Web, e-posta, reklam ve genel kullanıcı bağlantıları |
Doğrulanmış web bağlantısı, uygulamanın bir URL'yi açabildiğini değil, domain sahibinin o uygulamaya bu URL'leri açma yetkisi verdiğini gösterir.
iOS Universal Links nasıl çalışır?
iOS tarafında uygulama ve web sitesi karşılıklı yapılandırılır. Uygulama, Associated Domains entitlement içine applinks:example.com benzeri domain kaydı ekler. Web sitesi ise hangi app identifier'ların hangi URL alanlarını açabileceğini belirten apple-app-site-association dosyasını yayınlar.
Kullanıcı doğrulanmış bir URL'ye dokunduğunda iOS ilişkiyi kontrol eder. Uygulama kurulu ve ilişki geçerliyse sistem uygulamayı açar ve bağlantıyı NSUserActivity üzerinden teslim eder. Uygulama URL'yi doğrulayıp kendi route sistemine çevirir. Apple, Universal Links'in potansiyel bir saldırı yüzeyi olduğunu; malformed URL'lerin reddedilmesini ve link üzerinden veri silme gibi riskli işlemlerin doğrudan çalıştırılmamasını önerir Apple – Supporting Universal Links.
iOS uygulama tarafındaki temel adımlar
- Xcode projesinde Associated Domains capability etkinleştirilir.
- Her domain için applinks:example.com kaydı eklenir.
- Uygulama incoming NSUserActivityTypeBrowsingWeb olayını işler.
- Gelen HTTPS URL'si izin verilen scheme, host ve path kurallarıyla doğrulanır.
- URL public route sözleşmesinden uygulama içi navigation hedeflerine çevrilir.
- Login ve authorization gerekiyorsa hedef güvenli biçimde bekletilir.
Birden fazla subdomain kullanılıyorsa her domain veya subdomain Associated Domains listesinde ayrı kayıt gerektirebilir ve kendi association dosyasını sunmalıdır. Apple'ın resmî Associated Domains dokümanı example.com, www.example.com ve support.example.com gibi host'ların ayrı yapılandırılması gerektiğini belirtir Apple – Supporting Associated Domains.
apple-app-site-association dosyası nasıl hazırlanır?
AASA olarak kısaltılan apple-app-site-association, JSON içeriği taşıyan ancak dosya uzantısı bulunmayan association dosyasıdır. Dosya HTTPS üzerinden domain kökünde veya /.well-known/apple-app-site-association konumunda sunulabilir. İçerik tipi ve sunucu yönlendirmeleri platformun dosyaya ulaşmasını engellemeyecek biçimde yapılandırılmalıdır.
| AASA alanı | Görevi | Kontrol edilmesi gereken |
|---|---|---|
| applinks | Universal Links hizmetinin yapılandırmasını taşır. | Geçerli JSON yapısı |
| details | Yetkili uygulamaları ve URL kurallarını listeler. | Doğru Team ID ve Bundle ID birleşimi |
| appIDs veya appID | Domain'i açmaya yetkili uygulama kimliğini belirtir. | Production uygulama kimliği |
| components veya paths | Hangi URL path, query veya fragment desenlerinin app'te açılacağını belirler. | Gereğinden geniş eşleşme olmaması |
Apple'ın güncel applinks dokümanı, components kurallarıyla path, query ve fragment bazında eşleştirme yapılmasına ve belirli URL'lerin Universal Link kapsamı dışında bırakılmasına izin verir Apple – applinks Object.
Örnek AASA mantığı
- /products/* bağlantıları uygulamadaki ürün ekranına gider.
- /orders/* bağlantıları uygulamaya gider ancak kullanıcı yetkisi backend'de kontrol edilir.
- /legal/* gibi yalnız webde kalması gereken alanlar hariç tutulur.
- Takip parametreleri navigation kararından ayrılarak analytics için işlenir.
Apple CDN ve cache davranışı neden önemlidir?
iOS 14 ve sonraki sürümlerde uygulamalar Associated Domains dosyasını doğrudan web sunucusundan almak yerine Apple tarafından yönetilen CDN üzerinden alabilir. Apple, bu davranışı Associated Domains entitlement dokümanında açıklar Apple – Associated Domains Entitlement.
Bu nedenle AASA dosyasında yapılan değişiklik cihazda anında görünmeyebilir. Web sunucusundaki dosya doğru olsa bile Apple CDN cache'i veya uygulamanın daha önce aldığı association verisi test sonucunu etkileyebilir. Değişiklik sonrası gerçek cihazda yeni kurulum, doğru signing profile ve production domain ile test yapılmalıdır.
Android App Links nasıl çalışır?
Android App Links, HTTP veya HTTPS deep link'lerine domain verification ekler. Uygulama manifestinde belirli domain'ler için intent filter tanımlanır ve android:autoVerify="true" kullanılır. Domain tarafında ise uygulamanın package name ve signing certificate fingerprint bilgisini içeren assetlinks.json dosyası yayınlanır.
Android 6.0 ve üzerindeki cihazlarda sistem, uygulama kurulumunda manifestteki host'ları inceleyerek her host için https://hostname/.well-known/assetlinks.json adresini sorgular. Association doğrulanırsa uygulama ilgili domain bağlantılarının varsayılan işleyicisi olabilir Android Developers – Verify App Links.
Android manifest tarafındaki temel adımlar
- Linki karşılayacak activity için VIEW action eklenir.
- DEFAULT ve BROWSABLE category tanımlanır.
- HTTP ve HTTPS scheme ile desteklenen host'lar belirtilir.
- Intent filter'a android:autoVerify="true" eklenir.
- Gerekli path kapsamı manifestte aşırı daraltılmadan belirlenir.
- Activity gelen Intent URL'sini navigation katmanına aktarır.
Android Developers, aynı verified App Link'i karşılayan birden fazla activity tanımlandığında hangi activity'nin linki işleyeceğinin garanti edilmediğini belirtir. Bu nedenle dış linklerin tek bir giriş noktası üzerinden route edilmesi daha öngörülebilir bir mimari oluşturur Android Developers – Add Intent Filters.
assetlinks.json dosyası nasıl hazırlanır?
assetlinks.json, web domain'i ile Android uygulaması arasındaki Digital Asset Links ifadesini taşır. Dosya mutlaka https://example.com/.well-known/assetlinks.json adresinden erişilebilir olmalıdır.
| Alan | Görevi | Yaygın hata |
|---|---|---|
| relation | Uygulamanın domain URL'lerini açmasına izin veren ilişkiyi belirtir. | Yanlış relation değeri |
| namespace | Android uygulama hedefini tanımlar. | android_app dışında değer kullanılması |
| package_name | Uygulamanın application ID değeridir. | Debug veya farklı flavor package adı |
| sha256_cert_fingerprints | Uygulamayı imzalayan sertifikanın SHA-256 fingerprint listesidir. | Play App Signing sertifikası yerine yalnız local upload key kullanılması |
Google, Play App Signing kullanıldığında cihazlara dağıtılan uygulamanın imza sertifikasının yerel keystore fingerprint'iyle aynı olmayabileceğini özellikle belirtir. Production assetlinks.json dosyasında Play Console'daki App Signing certificate SHA-256 değeri kullanılmalıdır Android Developers – Configure assetlinks.json.
Debug, staging ve production uygulamaları farklı application ID veya signing certificate kullanıyorsa her ortam için ayrı domain ya da birden fazla association kaydı planlanabilir. Production domain'ini debug certificate ile gereksiz biçimde yetkilendirmekten kaçınılmalıdır.
Android 15 ve dynamic App Links nedir?
Android 15 ve sonraki sürümlerde, Google servisleri bulunan cihazlar assetlinks.json içindeki dynamic App Links kurallarını periyodik olarak alabilir. Böylece manifest güncellemesi yayınlamadan belirli path, fragment ve query eşleşmeleri server tarafında daraltılabilir veya güncellenebilir Android Developers – Configure Website Associations.
Dynamic kurallar manifestte tanımlanan host kapsamını genişletemez; yalnız uygulama manifestinin izin verdiği alan içinde çalışır. Bu nedenle manifestte scheme ve host'ları kararlı, path kurallarını ise gerektiğinde web tarafında yönetilebilir biçimde tasarlamak anlamlı olabilir.
Uygulama kurulu değilse fallback nasıl çalışır?
Universal Links ve App Links standart HTTPS URL'leri kullandığı için uygulama yüklü değilse bağlantı normal web içeriğini açabilir. Bu, custom scheme'e göre temel UX avantajıdır. Ancak web sayfasının yalnız “uygulamayı indir” ekranı olması her zaman iyi fallback değildir. Kullanıcı mümkünse tıkladığı ürün, içerik veya kampanyayı web üzerinde de görebilmelidir.
| Durum | Beklenen davranış |
|---|---|
| Uygulama kurulu ve association doğrulanmış | Link doğrudan uygulamadaki hedef route'a gider. |
| Uygulama kurulu değil | Aynı HTTPS URL web sayfasını açar. |
| Association dosyası erişilemiyor | Link tarayıcıda açılabilir veya doğrulanmış app yönlendirmesi oluşmaz. |
| Kullanıcı linki webde açmayı seçmiş | İşletim sistemi kullanıcı tercihini koruyabilir. |
| Route uygulama tarafından desteklenmiyor | Uygulama güvenli fallback ekranına gitmeli; web URL gerekirse dış tarayıcıda açılmalıdır. |
Universal Links ve App Links, kurulum sonrası hedefi otomatik koruyan deferred deep linking sistemi değildir. Kullanıcı uygulamayı mağazadan sonradan kuracaksa tıklama bağlamının ilk açılışa taşınması için ayrıca attribution veya install-referrer mimarisi gerekir.
Domain ve subdomain yapısı nasıl planlanmalıdır?
- Her production host için association dosyasının doğru adreste yayınlandığını doğrulayın.
- example.com ile www.example.com host'larını aynı kabul etmeyin.
- Link domain'ini sonradan değiştirmemek için kararlı bir public URL yapısı seçin.
- Staging ve production için ayrı host ve uygulama kimliği kullanın.
- CDN, reverse proxy ve güvenlik katmanlarının /.well-known/ yolunu engellemediğini kontrol edin.
- Association dosyalarını CMS render sürecine değil statik ve doğrulanabilir dağıtıma bağlayın.
- Birden fazla uygulama aynı domain'i açacaksa path sorumluluğunu açıkça ayırın.
Navigation ve güvenlik sınırı nasıl kurulmalıdır?
Domain verification, linkin güvenilir siteden geldiğini doğrulamaya yardım eder; link parametrelerinin güvenli veya kullanıcının yetkili olduğunu kanıtlamaz. Uygulama gelen URL'yi her zaman dış kullanıcı girdisi olarak ele almalıdır.
- Yalnız HTTPS ve izin verilen host'ları kabul edin.
- Path'leri public route allowlist'iyle eşleştirin.
- ID, slug ve query parametrelerini tür ve uzunluk açısından doğrulayın.
- Ham URL'yi SQL, WebView veya dosya sistemi işlemine taşımayın.
- Sipariş, profil veya tenant kaynaklarında backend authorization kontrolü yapın.
- Link üzerinden ödeme, veri silme veya parola değiştirme işlemini otomatik tamamlamayın.
- Login gerekiyorsa doğrulanmış hedefi pending destination olarak saklayın.
- Analytics loglarına access token, e-posta veya kişisel veri yazmayın.
Bu yapı mobil uygulama geliştirme sürecinde web domain'i, backend authorization ve mobil navigation ekiplerinin ortak sözleşmesi olmalıdır.
Android App Links nasıl test edilir?
Önce web dosyasının doğru adreste ve geçerli JSON olarak sunulduğu kontrol edilir. Ardından uygulama yüklenir ve sistemin domain verification sonucu incelenir. Android 12 ve sonraki sürümlerde doğrulama manuel olarak yeniden tetiklenebilir.
- adb shell pm verify-app-links --re-verify PACKAGE_NAME ile yeniden doğrulama başlatın.
- adb shell pm get-app-links PACKAGE_NAME ile domain durumlarını inceleyin.
- Her host için assetlinks.json dosyasının HTTPS üzerinden doğrudan açıldığını test edin.
- Play App Signing SHA-256 fingerprint'inin kullanıldığını doğrulayın.
- Uygulama kapalı, arka planda ve açıkken linki ayrı ayrı deneyin.
- Browser, e-posta ve mesajlaşma uygulamalarından gerçek tıklama yapın.
- Android Studio App Links Assistant ve Play Console Deep Links araçlarını ek doğrulama için kullanın.
Android Developers, App Links testleri için Digital Asset Links API, Android Studio App Links Assistant ve Play Console araçlarını sunar Android Developers – Test App Links.
iOS Universal Links nasıl test edilir?
- AASA dosyasını domain ve /.well-known/ konumunda doğrudan kontrol edin.
- Associated Domains entitlement içinde doğru host'un bulunduğunu doğrulayın.
- Production Team ID ve Bundle ID birleşimini AASA kaydıyla karşılaştırın.
- Uygulamayı gerçek cihazdan kaldırıp yeniden yükleyerek association sürecini tekrar test edin.
- Linki Notes, Mail, Messages veya farklı bir web domain'inden tıklayın.
- Uygulama kapalı, arka planda ve açıkken NSUserActivity akışını test edin.
- Apple CDN ve cache gecikmesi ihtimalini göz önünde bulundurun.
- Malformed path ve yetkisiz kaynak senaryolarını doğrulayın.
Apple'ın Universal Links hata ayıklama technote'u, web sunucusundaki AASA dosyasının curl ile kontrol edilmesini ve uygulama ile web yapılandırmasının ayrı ayrı doğrulanmasını önerir Apple TN3155 – Debugging Universal Links.
Sık yapılan kurulum hataları
| Hata | Sonuç | Çözüm |
|---|---|---|
| Yanlış Team ID, Bundle ID veya package name | Domain association kurulmaz. | Mağazada dağıtılan uygulama kimliğini kullanın. |
| Yanlış signing fingerprint | Android verification başarısız olur. | Play App Signing certificate değerini kontrol edin. |
| Association dosyasında redirect veya HTML yanıtı | İşletim sistemi geçerli JSON alamaz. | Dosyayı doğrudan public HTTPS ile sunun. |
| Subdomain'in ayrıca yapılandırılmaması | Bazı URL'ler tarayıcıda kalır. | Her host'u uygulama ve site tarafında açıkça tanımlayın. |
| Aşırı geniş path eşleşmesi | Webde kalması gereken sayfalar app'e yönlenir. | Public route sözleşmesine göre path kapsamını daraltın. |
| Login sonrası hedefin kaybedilmesi | Kullanıcı ana ekrana düşer. | Doğrulanmış pending destination mekanizması kullanın. |
| Cache gecikmesinin hata sanılması | Doğru dosya değişikliği görünmez. | CDN, yeniden doğrulama ve temiz kurulumla test edin. |
Production kontrol listesi
- HTTPS link yapısını ve uygulama route sözleşmesini sabitleyin.
- iOS için Associated Domains ve AASA dosyasını hazırlayın.
- Android için autoVerify intent filter ve assetlinks.json dosyasını hazırlayın.
- Production uygulama kimlikleri ile signing bilgilerini doğrulayın.
- Her domain ve subdomain'i ayrı test edin.
- Uygulama kurulu değilken web fallback'ini kontrol edin.
- Login sonrası hedefe dönüşü test edin.
- Geçersiz, eski ve yetkisiz route'lar için fallback tanımlayın.
- Android verification komutlarını CI veya release kontrol listesine ekleyin.
- iOS AASA ve entitlement kontrolünü release kabul sürecine ekleyin.
- Association dosyalarının uptime ve içerik değişikliğini izleyin.
- Deep link event'lerini kişisel veri taşımadan ölçün.
- Android ve Android uygulama geliştirme testlerini gerçek cihazlarda tamamlayın.
- iOS ve iOS uygulama geliştirme akışlarını App Store signing koşullarında doğrulayın.
Sonuç: Aynı HTTPS linki web ve uygulama arasında güvenli köprüye dönüştürün
Universal Links ve App Links, web URL'lerini mobil uygulamanın doğrulanmış navigation girişine dönüştürür. Uygulama kuruluysa kullanıcı doğru app ekranına, kurulu değilse aynı web içeriğine ulaşabilir. Bu davranış custom scheme'e göre daha güvenilir, paylaşılabilir ve sürdürülebilir bir web-to-app deneyimi sağlar.
Başarılı kurulum yalnız JSON dosyası yüklemek değildir. AASA veya assetlinks içeriği, uygulama kimliği, signing certificate, entitlement ya da manifest, navigation route'u, backend authorization ve fallback birlikte çalışmalıdır. Domain doğrulaması güven ilişkisini kurar; doğru ekran deneyimini ise uygulamanın route ve güvenlik mimarisi tamamlar.
Sıkça Sorulan Sorular
Universal Links ile App Links arasındaki fark nedir?
Universal Links Apple'ın iOS ve ilgili platformları için, App Links ise Android için kullandığı doğrulanmış HTTPS deep link mekanizmasıdır. iOS uygulama–domain ilişkisini apple-app-site-association dosyası ve Associated Domains entitlement ile kurar. Android ise assetlinks.json dosyası, application ID, signing certificate fingerprint ve autoVerify intent filter kullanır. Kullanıcı deneyimi benzerdir: uygulama yüklüyse app açılır, değilse HTTPS web içeriği kullanılabilir.
apple-app-site-association dosyasının uzantısı olmalı mı?
Hayır. Dosyanın adı apple-app-site-association olmalı ve .json uzantısı eklenmemelidir. JSON içeriği taşır ve domain kökünde veya /.well-known/apple-app-site-association konumunda HTTPS üzerinden erişilebilir olmalıdır. Sunucunun HTML hata sayfası, authentication veya sorunlu redirect döndürmemesi gerekir. İçerikte doğru Team ID, Bundle ID ve Universal Link path kuralları bulunmalıdır.
assetlinks.json için hangi SHA-256 fingerprint kullanılmalıdır?
Kullanıcı cihazına dağıtılan APK veya App Bundle'ı imzalayan sertifikanın SHA-256 fingerprint değeri kullanılmalıdır. Google Play App Signing açıksa bu değer çoğu zaman yerel upload keystore sertifikasından farklıdır. Production assetlinks.json dosyasında Play Console'daki App Signing certificate fingerprint kontrol edilmelidir. Debug veya staging uygulamaları farklı certificate ve package name kullanıyorsa ayrı association kayıtları planlanmalıdır.
Uygulama kurulu değilse Universal Link veya App Link ne yapar?
Bağlantı standart HTTPS URL'si olduğu için normal web sayfası açılabilir. Bu davranış custom scheme'e göre önemli avantajdır. Web sayfasının mümkünse kullanıcının tıkladığı ürün, içerik veya kampanyayı göstermesi gerekir. Uygulama daha sonra mağazadan kurulacaksa hedefin ilk açılışa otomatik taşınması garanti değildir; deferred deep linking için ayrıca attribution veya install referrer altyapısı gerekir.
App Link doğrulanmasına rağmen neden tarayıcıda açılıyor?
Yanlış package name veya signing fingerprint, erişilemeyen assetlinks.json, eksik autoVerify, host uyuşmazlığı ya da kullanıcının link açma tercihi buna yol açabilir. Android'de doğrulama yeniden tetiklenmeli ve pm get-app-links komutuyla domain durumu incelenmelidir. Her subdomain'in kendi association dosyası ve manifest eşleşmesi kontrol edilmelidir. Uygulamanın eski sürümü de yeni path'i desteklemiyor olabilir.
Domain doğrulaması deep link'i tamamen güvenli yapar mı?
Hayır. Domain doğrulaması uygulamanın ilgili site bağlantılarını açmaya yetkili olduğunu gösterir. URL parametrelerinin güvenli, içeriğin mevcut veya kullanıcının kaynağa erişmeye yetkili olduğunu kanıtlamaz. Uygulama scheme, host, path ve query parametrelerini doğrulamalı; sipariş, profil ve tenant verilerinde backend authorization uygulamalıdır. Link hassas işlemleri kullanıcı onayı olmadan doğrudan tamamlamamalıdır.